چيزى نيست و چاه جز اين چاه‌ها كه در زمين است نيست ، چنين نيست كه ايشان پنداشته‌اند ، جز اين آسمان و زمين جهانى هست و جز اين چاه كه در زمين است ، چاه هست و جز اين باغ و بستان كه در زمين است ، باغ و بستان هست . و چاه و زندان و باغ و بستان به حقيقت آن است ، آنچه در اين جهان است نمودارى است از آن و نام از آن برداشته براى تفهيم حال آن . دريغا خلايق در اين جهان آغشته‌اند و همهء همّت خود را مصروف خلاصى از مكاره اين جهان و نايافت مطالب آن ساخته‌اند ، غلط مىكنند ، يافت مكاره اين جهان و نايافت مطالب آن آسان مىبايد گرفت و آسان مىبايد شمرد كه به آن غمناك نگردند و به آن مبالات ندارند و همگى همت با كار آن جهان افكنند . دريغا سررشته تمام نجات ايمان است به خداى عزّ و جلّ ، و مستقيم شدن بر آن است كه در مواقع احوال بر مقتضى ايمان ثابت باشند ، يعنى چون در محل اجمال تصديق كنند كه هرچه رود به فرمان خداى رود - فرمان خداى چنانچه شايسته باشد رود - در محل تفصيل با هر يك يك از امورى كه جارى شود همين مسلك سپرند و به آن رضا دهند و منشرح القلب و اميدوار باشند نه آنكه فعل ، مكذّب قول باشد و عمل بر خلاف علم . دريغا در دل اميدوار مؤمن از رحمت خداى چه گل و لاله مىشكفد ؛ چه غبن و حيف بر كسى كه از استنشاق آن انوار محروم باشد ! وليّم از آن محروم مباد . دريغا چه اغلال و چه سنگين‌بار كه بر گردن بىخردان و ناگروندگان است ، رقبه وليّم از چنان بار آزاد باد ؛ و السّلام على وليى . * * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم مكتوب 56 - [ تفاوت ميان مهربانى خداى عزّ و جلّ و مهربانى پدر ] من عبد اللّه قطب بن محيى الى المخدوم الاجلّ الاكرم الاشرف الملّة و الدين محمد . اما بعد فاعظم اللّه اجركم